Scroll voor het artikel

Roep om seksuele voorlichting #4

Tijd voor een goed gesprek. Ciska Scheidel van het Ministerie van VWS, journalist en feminist Milou Deelen, VWO’ers Fauve Lagarde en Nienke Heeg en Patrick Engels, die onderzoek deed onder ROC-jongeren, spreken elkaar over jongeren en seksuele voorlichting.

“Jij zette slutshaming enorm op de kaart”, zegt presentatrice Sofie van den Enk tegen Milou Deelen. De 23-jarige Deelen plaatste vorig jaar een video over haar ervaring met slutshaming bij de Groningse studentenvereniging Vindicat online. Die video ging viral. “Hoe kijk jij naar de #MeToo-beweging?” Deelen: “Ik ben er erg mee bezig, al sinds ik een puber ben eigenlijk. Alleen al omdat ik vrouw ben en omdat ik veel met ongelijkheid te maken heb gehad. De seksuele voorlichting aan jongeren is ontoereikend vind ik. In mijn middelbare schooltijd werd er zelfs nog lacherig gedaan over een onderwerp als vingeren. Dat was allemaal nog superraar.”

Nienke Heeg, Fauve Lagarde – Milou Deelen ©David Jagersma / Live Magazines

In de klassen van VWO-leerlingen Fauve Legarde en Nienke Heeg vonden ze onderwerpen over seks niet per se raar. Dat had er alles mee te maken dat de beide meiden de voorlichting zelf deden. Ze maakten er tevens een profielwerkstuk over. “We maakten seksuele voorlichting op deze manier bespreekbaar. We merkten dat leerlingen daar heel erg in geïnteresseerd waren en dat ze het heel fijn vonden dat het door medeleerlingen werd gedaan. Dat was veel minder ongemakkelijk. En het maakt het veel laagdrempeliger.” De beide leerlingen hopen dat seksuele voorlichting op middelbare scholen toegankelijker wordt. “We hopen dat op elke school een plek komt waar leerlingen met een vraag over seksualiteit naar een medeleerling kunnen.”

Patrick Engels deed onderzoek onder ROC-studenten en ontwikkelde een lespakket over seksuele voorlichting en machtsverhoudingen. Bij hem werd het belang van de #MeToo-beweging duidelijk toen hij een keer met twee mannen in pak in de lift stond. “Ze hadden het over een nieuwe vrouwelijke collega. Ze vroegen zich af hoe het kon dat zij op haar leeftijd al zo’n goede functie kon bekleden. Door pijpen, zeiden ze. Ik vond het helemaal niet grappig en grensoverschrijdend. Het kwartje viel.” Vanaf dat moment boeide Engels de vraag waarom mannen soortgelijk gedrag vertonen en hoe ze met vrouwen omgaan en machtsverhoudingen. “Vinden ze het stoer om zo over vrouwen te praten? Vinden ze het mannelijk?”

Sofie van den Enk – Ciska Scheidel – Patrick Engels ©David Jagersma / Live Magazines

Volgens Ciska Scheidel hebben niet alleen onderwijsinstellingen een verantwoordelijkheid in goede seksuele voorlichting, maar is het vooral een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Van de ouders, van leraren en van de overheid. “Die verantwoordelijkheid nemen wij als overheid ook. We kunnen daarbij gelukkig gebruik maken van organisaties als Rutgers en de GGD.” Scheidel geeft aan dat de staatssecretaris in september een brief naar de Kamer heeft gestuurd waarin hij aandacht vraagt voor onbedoelde zwangerschappen bij o.a. jonge meiden. Een plan waarin ook een rol is weggelegd voor seksuele weerbaarheid.

Volgens de VWO-leerlingen en Milou Deelen zijn er veel schemergebieden als het gaat om seks en is ook daarin, wat nou wel wenselijk seksueel gedrag is en wat niet, nog veel winst te behalen. “Bij het studentencorps waar ik lid van was, Vindicat in Groningen, was het echt heel erg.  Op een avond gooiden een groep jongens, die ik half kende, sommigen daarvan waren zelfs vrienden, bier naar me. Ze waren dronken en riepen: “Milou, we willen je neuken!” Ik stond daar in mijn eentje. Ik voelde me geïntimideerd. Later zei een bekende die ook naar me had geroepen: je weet toch wel dat ik je mag? Ik vroeg waarom hij zijn bek niet had gehouden. Hij zei dat hij het niet echt goed wist.

Ze jutten elkaar op en waren erg dronken. Veel jongens vonden het achteraf ook niet zo leuk om me belachelijk te maken maar deden het toch onder groepsdruk.” Deelen hoopt dat er ook aandacht voor seksueel gezond gedrag is binnen het hoger- en universitair onderwijs. Niet alleen in het basisonderwijs en middelbaar onderwijs.

Deelen: “Juist bij zo’n studentencorps, waar ze zo worden gepusht om te drinken en zo tegen vrouwen te doen, daar is het zo nodig.” Volgens Ciska Scheidel is groepsdruk zeker een factor in seksueel onaanvaardbaar gedrag.

En docenten? Wat kunnen die doen? Is het nu aan leerlingen zelf om elkaar seksuele voorlichting te geven, zoals Heeg en Lagarde deden? “Docenten gaven bij ons aan dat ze het zelf soms niet durven tijdens lessen. Als een docent voor een klas staat met 30 kinderen die er ongemakkelijk van worden, dat is dat ook ongemakkelijk.” Volgens de VWO’ers is er altijd wel een leerling te vinden die een les seksualiteit zou willen geven. Zouden ze dan zelfs leraren moeten trainen? Sofie Van Den Enk vindt dat een omgekeerde wereld, zegt ze. ‘Het is toch onderdeel van je vakgebied? Jammer dat het een beetje ongemakkelijk is, maar kom op, succes ermee.”

 

Deel dit artikel