Scroll voor het artikel

Vrijheid, blijheid en taboes #5

Nederland is lang een taboedoorbrekend land geweest op seksueel gebied. We koesteren onze vrijheid en seksuele rechten en we hebben van oudsher sterke emancipatiebewegingen. Openheid over seksualiteit zien we als een bepalend kenmerk van onze maatschappij. Maar is dat in 2016 nog steeds zo? Zijn we nog steeds ‘gidsland’? En hoe verhouden we ons inmiddels tot de rest van de wereld?

Het zijn de centrale vragen tijdens ‘Seks zonder grenzen’, een door Rutgers en De Balie georganiseerd debatprogramma op Valentijnsdag 2016.

Onze samenleving verandert snel. We hebben te maken met verschillende culturen, met vluchtelingen en met een ander (internationaal) politiek klimaat. Rutgers vindt het belangrijk dat we onze ervaringen met vrijheid in seksualiteit en gelijke rechten blijven inzetten voor mannen en vrouwen overal in de wereld.

“Vluchtelingen vragen van ons om persoonlijk te zijn. Ze willen niet een professional op afstand, maar iemand die echt contact met ze maakt, die een persoonlijk verhaal heeft.’’

Bram Tuk (Adviseur bij Pharos)

Seksualiteit en vluchtelingen

Investeren in de seksuele gezondheid en de seksuele rechten van vluchtelingen en statushouders loont. Een goede seksuele gezondheid draagt niet alleen bij aan het welzijn van henzelf, maar ook aan een betere integratie en participatie in de samenleving. In Nederland maar ook in andere landen.

Asielzoekers en statushouders zijn opgegroeid met andere waarden en normen. Soms ook op het gebied van seksualiteit en relaties. Seksualiteit is doorgaans alleen bespreekbaar binnen de grenzen van het huwelijk. Er is een gebrekkige of onjuiste kennis over het lichaam, over gezondheid, zwangerschap en anticonceptie. Kennismaking met een andere (liberale) cultuur kan vragen oproepen: Hoe maak je contact? Waar vind ik informatie over seks? En over de verhouding tussen mannen en vrouwen? Rutgers helpt met het bespreekbaar maken van tal van onderwerpen en geeft betrouwbare informatie. Niet alleen aan vluchtelingen, maar ook aan de professionals die met ze werken.

“Bij de man kan je het aan zijn oor zien, je krijgt een puntje op je oor als je seks hebt gehad.’’

Uit een gesprek met Syriërs (In het rapport ‘Praten over relaties en (seksuele) gezondheid’)

“Zelfs bij de bevalling, je krijgt helemaal geen informatie. Je moeder zegt toe maar, het komt goed. En dan ga je als een gek naar het ziekenhuis. Ik was helemaal kapot want ik wist helemaal niets.’’

Syrische vrouw (In het rapport ‘Praten over relaties en (seksuele) gezondheid)

In samenwerking met GGD-GHOR, Gezondheidscentrum Asielzoekers en Soa Aids Nederland zijn er in 11 talen brochures ontwikkeld over Anticonceptie en Soa, Condoomgebruik en een over Feiten en fabels over het maagdenvlies.

Bram Tuk van Pharos tijdens 'Wat werkt?' (Credits: David Jagersma)

Bram Tuk van Pharos tijdens ‘Wat werkt?’ (Credits: David Jagersma)

Kennisdeling

De gezondheid van de vele miljoenen vluchtelingen in de wereld staat centraal bij het symposium ‘Health of People on the Move’. Rutgers roept als één van de organisatoren de Nederlandse regering op om ‘het recht op gezondheid voor iedereen’ niet alleen te onderschrijven, maar ook actief te werken aan de toegang tot de zorg.
Op de landelijke conferentie ‘Wat werkt?’ richt Rutgers zich specifiek op voorlichters en hulpverleners. Zo’n 150 zorgprofessionals komen bijeen te kijken naar de behoeften, problemen en ervaringen van de asielzoekers zelf.

In eigen land pleit Rutgers voor een cursus seksualiteit en relaties voor vluchtelingen en asielzoekers. We willen laten zien hoe de gezondheidszorg en de wet- en regelgeving in Nederland is georganiseerd. En we willen laten zien dat we in Nederland respectvol en gelijkwaardig met elkaar omgaan, ook op het gebied van seksualiteit, acceptatie van homoseksualiteit enz.

en nu verder

Op Zanzu.be staat online informatie over seksualiteit in 13 talen voor migranten en niet-Nederlandstaligen. De website is ontwikkeld door het Vlaamse kenniscentrum Sensoa en wordt in 2017 aangepast aan de Nederlandse situatie. Er komt bovendien een handboek met ‘best practices’ rond voorlichting aan nieuwkomers, ‘Wijzer in de Liefde’. Rutgers doet dit samen met Pharos, GGD GHOR, Soa Aids Nederland en KNOV.

Samen sterk

In 2016 slaan 11 Nederlandse organisaties, die zich inzetten voor diversiteit, gelijkheid en LHBT-rechten, de handen ineen. Deze Alliantie Genderdiversiteit werkt aan een gezamenlijke strategie om gendernormen te doorbreken en een samenleving te krijgen met meer flexibiliteit en diversiteit in gender. Het ministerie van OCW stelt geld beschikbaar voor onderzoek, het opstellen van een ‘verandertheorie‘ en een actieplan.

en nu verder

Rutgers is de trekker van het onderzoekgedeelte. In het najaar van 2017 wordt een concreet actieplan voor het versterken van diversiteit, gelijkheid en LHBT-rechten gepresenteerd.

Prevention+

Internationaal werkt Rutgers onder de noemer ‘Prevention+’ verder op het succesvolle programma ‘MenCare+’. Er wordt samen met mannen –vaders, echtgenoten, partners– gewerkt om gendergerelateerd geweld tegen te gaan. Vadergroepen, counseling, campagnes en beleidsbeïnvloeding moeten gendernormen (met name mannelijkheidsnormen) doorbreken die geweld tegen vrouwen legitimeren.

Gewoon ongesteld

Rutgers werkt in 2016 mee aan het programma ‘Gewoon ongesteld’ in India. Samen met Simavi en Woman on Wings zet Rutgers zich in voor voorlichting over menstruatie en hygiëne, onderwerpen waar nog steeds veel taboes rond bestaan. Als onderdeel van het driejarige programma krijgen vrouwen in India de mogelijkheid om als zelfstandig ondernemer maandverband te verkopen. Het programma loopt door in 2017.

Inmiddels zijn 300.000 vrouwen en 150.000 mannen in India bereikt met bewustwordingsacties rond ongesteldheid. Ongeveer 2.000.000 vrouwen en meisjes hebben toegang tot maandverband gekregen.

#wistjedat

Coming In

Het driejarig programma Coming In ondersteunt lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuelen en transgenders (LHBT’s) met een biculturele achtergrond. Bij deze groep spelen specifieke problemen die vaak niet bekend zijn bij hulpverleners, bijvoorbeeld rond acceptatie. Het programma wordt uitgevoerd door COC Nederland, Rutgers en Movisie. Het COC richt zich vooral op de LHBT’s zelf, Rutgers en Movisie vooral op de sociale- en zorgprofessionals.

In de film ‘Je moet wel in jezelf geloven’ vertellen drie jonge mensen van Surinaamse en Marokkaanse afkomst hun levensverhaal. Zorgprofessionals zien zo dat het westerse emancipatiemodel (openheid en ‘coming out’) vaak niet opgaat voor biculturele LHBT’s. Ondersteuning bij ‘Coming in’ is dan een betere benadering.

en nu verder

Er zijn in 2016 vier regionale trainingen voor zorghulpverleners gehouden. Daarbij is informatie verzameld voor een ‘sociale kaart’ voor biculturele LHBT’s. De kaart laat zien waar informatie, ondersteuning en hulp te vinden is. De sociale kaart wordt in 2017 toegankelijk via de platformwebsite www.comingin.nl.

en nu verder

Rutgers en Movisie gaan in 2017 door met het houden van bijeenkomsten voor zorghulpverleners en sociale professionals. Ook staan er twee nieuwe films over het onderwerp biculturele LHBT’s op stapel.

Deel dit artikel