Scroll voor het artikel

Jong geleerd... #2

In een rapport van de Inspectie voor het Onderwijs in 2016 wordt het heel mooi ‘handelingsverlegenheid’ genoemd. Praten over seksualiteit, seksuele weerbaarheid en seksuele vorming is sinds 2012 verplicht op school, maar het wordt te weinig gedaan. Dat komt vaak door verlegenheid bij de meesters en de juffen. Rutgers helpt om die verlegenheid te overwinnen. In Nederland, maar ook in het buitenland.

“Als je op school liefde en seksualiteit bespreekbaar maakt, moet je met alle betrokken partijen –leerkrachten, leerlingen en ouders– dezelfde taal spreken. Laat je het uit de kinderen komen of pak je er een methode bij? Dat zijn zaken waar je als school van te voren over na moet denken. Zodat niemand zich ongemakkelijk voelt.’’

Naomi Smits (basisschooljuf groep 5)

Kriebelig onderzoek

De ‘Week van de Lentekriebels’ biedt daarbij uitkomst. Deze themaweek met lessen over relaties en seksualiteit is inmiddels een begrip op de Nederlandse basisscholen en wordt in 2016 voor de 11e keer gehouden. Hard nodig, want uit nieuw onderzoek onder een relatief grote groep ouders en kinderen blijkt dat kinderen erg nieuwsgierig zijn, maar dat er thuis en op school weinig wordt gepraat over verliefdheid, relaties, seksuele grenzen en seksuele diversiteit. Het is de eerste keer dat kinderen van 9-12 jaar zelf zijn bevraagd over onderwerpen rond seksualiteit. Het onderzoek is gedaan door Rutgers samen het Jeugdjournaal. Dat besteedt er op 14 maart 2016 aandacht aan.

Screenshot Jeugdjournaal

Er doen 1.000 kinderen mee aan het onderzoek. Daarvan zegt 59% met hun ouders te praten over seksuele grenzen, 25% heeft er op school les over gehad, en 31% praat er met niemand over.

#wistjedat

Kriebels in je Buik

Rutgers werkt ook in 2016 verder aan het ontwikkelen van nieuw lesmateriaal. De online lesmethode ‘Kriebels in je Buik’ maakt het voor leerkrachten in het basisonderwijs leuker en vooral makkelijker om zelf lessen over relaties, seksualiteit en weerbaarheid samen te stellen. Kriebels in je Buik is een vervolg op de populaire ‘papieren’ leerlijn ‘Relaties & Seksualiteit’ die veel scholen gebruiken.

Italië

In Italië ontstaat in 2016 ophef over aandacht voor seksuele vorming op primetime televisie. Het ‘taboe van seks’ hoort volgens zender RAI3 niet thuis vroeg op de avond, als veel kinderen met hun ouders kijken. In de nasleep wordt de Nederlandse aanpak (met de Week van de Lentekriebels) genoemd als voorbeeld hoe het wél kan.

en nu verder

Kinderen moeten zich bewust zijn van hun wensen en hun grenzen. In 2017 is ‘Respect’ dan ook een nieuw thema tijdens de Week van de Lentekriebels.

Dokter Corrie (Credits: Jean Pierre Heijmans)

Corrie Dubbelbloot

Wie kent Dokter Corrie niet? Deze meest grappige en gekke dokter van de wereld maakt het makkelijk voor juffen en meesters (en ouders) om met kinderen te praten over seksualiteit. Je kunt bijvoorbeeld samen kijken naar haar tv-show op haar site. Ook staan daar al haar lessen over seks en relaties op een rijtje.
In 2016 maakt Dokter Corrie samen met Rutgers een nieuw spel. Het is een online geheugenspelletje met realistische plaatjes. Zo wordt tegenwicht geboden aan de stroom onrealistische beelden in de media.

“Kinderen die Dubbelbloot spelen hebben veel lol en merken hoe verschillend echte borsten, piemels en vagina’s er uit kunnen zien als je volwassen bent. Ze zien hoe ‘blootgewoon’ ze eigenlijk zijn.’’

Juliëtte van Paridon (Eindredacteur Dokter Corrie Show)

Over de grens

Met jongeren praten over seksualiteit is lastig en soms een beetje ongemakkelijk. Zelfs in het tolerante Nederland. Maar in veel andere landen is het bijna onmogelijk. Rutgers is actief met verschillende projecten en programma’s rond seksuele vorming en empowerment van jongeren overal in de wereld.

Kenia en Oeganda

In Kenia en Oeganda werken 12 scholen in 2016 met de ‘Whole School Approach’ van Rutgers. Voor deze pilot rond seksuele voorlichting is een toegankelijk online handboek gemaakt.
Voorlichting rond seksualiteit en geboorteplanning is in Oeganda niet vanzelfsprekend. In 2016 doet het ministerie van Gender programma’s in de ban rond seksuele educatie op scholen. Dat jongeren daar niet blij mee zijn, blijkt op een bijeenkomst georganiseerd door onze partnerorganisatie RAHU. Daar spreken 3000 jongeren hun ontevredenheid uit over die ban van het ministerie.

Burundi

Ook in Burundi is Rutgers in 2016 actief met verschillende programma’s. Zo wordt er Franstalig voorlichtingsmateriaal gemaakt en verspreid, bijvoorbeeld het boekje ‘Maman, d’où viennent les bébés?’. Sociale media worden ingezet om jongeren te bereiken over seksuele gezondheid en rechten. In samenwerking met de UvA en Makerere University in Oeganda wordt in 2016 een onderzoek gestart naar de seksuele ontwikkeling van jongeren in Burundi: brengen ze in de praktijk wat ze leren over seksualiteit?

“Boys can also be victim of rape’’

SMS-bericht naar jongeren (in het Frans) (in Burundi)

Get Up, Speak Out!

In 2016 geeft Rutgers leiding aan het nieuwe meerjarenprogramma Get Up, Speak Out for Youth Rights, afgekort ‘GUSO’. Het programma is een partnerschap met het ministerie van Buitenlandse Zaken. Zes ontwikkelingsorganisaties werken in zeven landen samen met nationale allianties van in totaal 50 lokale organisaties.

Bij een strategisch partnerschap met het ministerie van Buitenlandse Zaken zorgt deze niet alleen voor de financiering van een programma (zoals GUSO) maar neemt deze ook deel aan het opzetten en ontwikkelen ervan. Het ministerie heeft ook een zetel in de stuurgroep.

#wistjedat

GUSO is geen doorsnee programma. Het is erop gericht dat meiden en jongens in ontwikkelingslanden stevig en positief in hun schoenen staan als het om seksualiteit gaat. De allianties in de landen hebben zelf met jongeren hun programma geschreven en jongeren gaan mee coördineren in de uitvoering. Deze onderlinge verdeling zorgt ervoor dat er van alle kanten tegelijk gewerkt wordt aan goede voorlichting en goede doorverwijzing en dat jongeren respectvol behandeld en serieus genomen worden als ze bij een gezondheidspost komen met vragen over seksualiteit. Door deze manier van samenwerken kunnen ze alle terreinen tegelijk bestrijken en houden ze elkaar scherp.

Jongeren kunnen de noodzaak van eerlijke informatie ook overtuigend overbrengen naar politiek of overheid. Omdat ze het zelf zo ervaren. En zij weten als geen ander hoe je bijvoorbeeld sociale media kunt inzetten om andere jongeren te informeren over wat ze willen weten. Via sociale media worden berichten en filmpjes gedeeld over bijvoorbeeld het laten testen op hiv, over ‘safe sex’ en het juiste gebruik van voorbehoedsmiddelen.

Alleen al in Kenia zijn in één jaar 1.300 jongeren bereikt met feiten en voorlichting rond SRHR, ‘Sexual and Reproductive Health and Rights’.

#wistjedat

Minister Ploumen tijdens het event Young & in Control (Credits: Freek van den Bergh)

Young & in Control

Rutgers maakt zich sterk voor blijvende aandacht rond seksuele en reproductieve gezondheid en rechten. Dat is de boodschap bij het drukbezochte internationale event ‘Young & in Control’ in Den Haag. Minister Ploumen (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) luistert hier naar persoonlijke verhalen en gaat in discussie met jongeren uit Pakistan, Kenia, Ghana en Nederland. Het event is de afsluiting van de internationale programma’s UFBR (Unite for Body Rights) en ASK (Access, Services and Knowledge) van Rutgers en partners. De programma’s zetten zich tussen 2013 en 2015 in voor jongeren in landen in Azië en Afrika.

“Well, sexual and reproductive health and rights, it’s an issue that keeps me awake at night.’’

Minister Ploumen (tijdens het event Young & in Control)

Deel dit artikel