Scroll voor het artikel

Beslissen in vrijheid #7

Het is van oudsher onze ‘core business’: onderzoek en advies bij anticonceptie. Dat heeft natuurlijk historische redenen. Die zijn wat ons betreft nog steeds actueel. Rutgers vindt dat iedereen in vrijheid moet kunnen beslissen over zijn of haar eigen lichaam, zwangerschap en gezinsplanning. En iedereen moet toegang hebben tot anticonceptiemiddelen om daarover zelf een passende keuze te kunnen maken. In Nederland en in de rest van de wereld.

Dat lijkt voor ons in Nederland een vanzelfsprekendheid. Maar ongeplande zwangerschappen en tienerzwangerschappen komen ook hier nog steeds voor. Ook de instroom van vluchtelingen in de Nederlandse samenleving maakt het onderwerp actueel. En als we over onze grenzen kijken zien we dat er nog een wereld valt te winnen.

Ieder jaar zijn er wereldwijd ruim 74 miljoen ongeplande zwangerschappen, 40 miljoen abortussen en 10 miljoen miskramen. Elke 2 minuten overlijdt een vrouw door complicaties tijdens de zwangerschap of bevalling of door complicaties na (onveilige) abortus.

#wistjedat

Campagne

Met de opvallende online campagne ‘Hoera (g)een baby’ houden we in 2016 geboorteplanning hoog op de politieke agenda. De hashtag ‘#Happybirthcontrol’ herinnert een groot aantal regeringen aan gemaakte afspraken: in 2020 tenminste 120 miljoen méér vrouwen die anticonceptie gebruiken, en in 2030 iedereen waar ook ter wereld vrije toegang tot gezondheidszorg rond zwangerschap en geboorte.

Publieke aandacht helpt om regeringen alert te houden. Kijk op Twitter en Facebook onder #Happybirthcontrol wat je zelf kunt doen. Lees meer over de wereldwijde afspraken rond gezinsplanning op Countdown 2030.

De campagne ‘Hoera (g)een baby’ heeft ongeveer 270.000 mensen bereikt. Alleen al op Facebook kreeg de campagne 6.500 likes.

#wistjedat

Zwanger meisje (Credits: iStock)
(Credits: iStock)

Tienerzwangerschappen

In Nederland loopt het aantal tienerzwangerschappen terug. Maar er zijn groepen die extra risico lopen: meiden met een onstabiele thuissituatie, een verstandelijke beperking of een lage opleiding. Rutgers onderzoekt in 2016 de achtergronden. In de rapporten ‘In één klap volwassen’ en ‘Gewoon gezellig, met zo’n buik’ brengen we aan de hand van interviews met meiden die achtergronden in kaart. Hulpverleners kunnen met die informatie betere hulp en preventie geven.

Vloggen en gamen

Deze onderzoeken zijn onderdeel van het ‘Impulsproject Preventie Ongewenste Tienerzwangerschappen’, afgekort ‘IPOT’. Dat is een project van Rutgers, Fiom en Soa Aids Nederland. Met de uitkomst maken we in 2016 samen met vlogger Britt Scholte een Britt talk over anticonceptiemiddelen. Ook nieuwe filmpjes in de Online game Can You Fix It gaan over tienerzwangerschap en tienerouderschap.

en nu verder

In 2017 en 2018 maken we nog meer producten en interventies rond tienerzwangerschap. Zoals betere voorlichting over anticonceptie en uitstel van kinderwens o.a. op Sense.info, aanpassing van de lesmodulen Lang leve de Liefde en een  online keuzehulp na onbedoelde zwangerschap.

Het ‘VN-mensenrechtenexamen’

De Human Rights Council van de Verenigde Naties kijkt regelmatig naar de toestand van de mensenrechten bij de lidstaten. In 2016 is Oeganda aan de beurt en er worden voorbereidingen getroffen voor Indonesië en Nederland. Voor Rutgers is deze ‘Universal Periodic Review’ het moment om te kijken naar de situatie op het gebied van gezinsplanning en seksuele gezondheid.

Rutgers doet in het geval van Oeganda een aantal concrete aanbevelingen: onder andere dat de Oegandese regering nu echt moet beginnen met structurele seksuele voorlichting op de scholen.

Projecten in Oeganda

Er is meer nieuws uit Oeganda. Samen met Nefkens Stichting Ontwikkelingshulp is Rutgers actief met het verstrekken van voorbehoedsmiddelen en informatie. Met dit ‘Youth Empowerment Program’ (YEP) worden duizenden jongeren op het platteland bereikt.

Ook het nieuwe educatieproject You Decide (met de Stichting Dioraphte) richt zich met voorlichting over anticonceptie op jongeren en de mensen in hun omgeving die ze vertrouwen.

Op het platteland van Oeganda kon het YEP in 18 maanden tijd 22.000 jongeren concreet helpen met een vraag rondom testen, counselen en anticonceptie.

#wistjedat

Vrouw haalt een vrouwencondoom uit een pakje (Credits: Ryan W. Daniels)
Vrouw haalt een vrouwencondoom uit een pakje (Credits: Ryan W. Daniels)

Reaching the climax

In 2016 wordt het succesvolle programma ‘Universal Access to Female Condoms’ (UAFC) afgerond. Er verschijnt een boekje met de hoogtepunten van het project, Boekje Reaching the climax. Rutgers heeft samen met Oxfam Novib en i+solutions de bekendheid, beschikbaarheid en betaalbaarheid van vrouwencondooms in ontwikkelingslanden aanzienlijk vergroot.

Abortus in Nederland

Rutgers analyseert eens in de twee jaar de registratiecijfers van de Nederlandse abortusklinieken. In 2016 verschijnt de analyse over 2014. Er zijn in dat jaar iets meer dan 30.000 abortussen (inclusief overtijdbehandelingen) geregistreerd. 12,4% daarvan betreft vrouwen die vanuit het buitenland naar Nederland kwamen. Het aantal abortussen bij in Nederland wonende vrouwen is licht gedaald ten opzichte van 2013. Het aantal abortussen in Nederland is overigens sinds 2002 min of meer stabiel: ongeveer 8,5 op de 1.000 vrouwen in de vruchtbare leeftijd laten een abortus uitvoeren. Tieners en jonge vrouwen hebben het hoogste aandeel, maar hun aantal neemt over de lange duur wel geleidelijk af.

Pleidooi voor zelfbeschikking

In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen zetten de christelijke partijen in Nederland abortus weer op de agenda. Bij debatten over dit onderwerp zit Rutgers aan tafel. We presenteren feiten over abortus en pleiten voor zelfbeschikking van vrouwen en voor het recht op abortus. Voor veel vrouwen is het afbreken van een zwangerschap geen lichtvaardig besluit en er spelen vaak meerdere redenen een rol bij abortus. We vinden het daarnaast belangrijk om te investeren in abortuspreventie, in goede voorlichting en (laagdrempelige) toegang tot anticonceptie.

en nu verder

Rutgers staat niet achter de plannen van minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) om huisartsen een extra vergunning te laten aanvragen bij het voorschrijven van de abortuspil, een overtijdbehandeling. Rutgers vindt dat overtijdbehandelingen buiten het strafrecht moeten blijven en ook via de huisarts toegankelijk moeten zijn.

“Voor sommige vrouwen is de huisarts een deskundige en vertrouwde partner. De huisarts biedt medische zorg bij een miskraam of na een abortus en is deskundig op terrein van anticonceptiekeuze en begeleiding bij een ongewenste zwangerschap.’’

Ineke van der Vlugt (Programmacoördinator Rutgers)

Deel dit artikel